ZEYTİNİN TARİHÇESİ VE FAYDALARI - Samandağ Ayna HaberSamandağ Ayna Haber

şişli escort

SON DAKİKA
AfrodizyakBahis Siteleri

ZEYTİNİN TARİHÇESİ VE FAYDALARI

Bu haber 08 Temmuz 2019 - 9:52 'de eklendi ve 402 kez görüntülendi.

Zeytin, çok yönlü bir kültür bitkisi olarak, Anadolu mutfak kültüründe binlerce yıldan bu yana birçok alanda kullanılır. Anadolu’da yaşayan eski medeniyetler, zeytin ve zeytinyağını, dini kutsamalarda, nazardan korunmada, birçok hastalığın tedavisinde kullanırlardı. Tüm dinlerde zeytin, bereket, barış, akıl, uzun ömür ve olgunluk gibi simgesel anlamlar taşır.

Zeytin ağacı, ağır büyüyen, fakat oldukça uzun yaşayan bir ağaçtır. Gövdesi çürümeye karşı çok dayanıklıdır. Üstelik de ömrünü tamamladığında köklerinden yeni bir ağaç filizlenmektedir. Ona yakıştırılan Ölmez Ağaç ismi de bu yüzdendir. Boyu 2- 10 metre arasında değişen, ancak 15 metreye kadar da çıkabilen bir bitkidir. Meyveleri önceleri yeşilken, Ekim-Kasım aylarında morarıp olgunlaşır. Genellikle 300-400 yıl gibi uzun ömürlü bir ağaç olan zeytinin 2000 yıl yaşayanları olması, onun olasılıkla kuraklıktan etkilenmeyen bir bitki olmasındandır.

Çok tanrılı dinlerde, dinsel törenlerin arınma ve kutsama işlemlerinin bir parçası olduğu gibi, üç büyük dinde de zeytin kutsal sayılmıştır. Kudüs’ün doğusunda yer alan Zeytinlik Dağı, 3 semavi din (Musevilik, hiristiyanlık ve Müslümanlık) tarafından kutsal sayılır. Tevrat’ta Nuh tufanının ardından suların çekilip çekilmediğini anlamak için uçurulan güvercinin zeytin dalıyla dönmesi bir işaret sayılmış, zeytin dalı barışın sembolü olarak görülmüştür. Kuran-ı Kerim’de zeytin kelimesi 4 surede 6 kez geçer (Tin Suresi, Nur suresi, En’am suresi, Nahl Suresi). Tin Suresi, “İncire ve zeytine ant olsun” diye başlar.

M.Ö. 4000’lerde kültür bitkisine dönüştürülen zeytinin, yağının çıkarılması ve kullanımının yaygınlaşması ancak 1500-2000 yıl sonra gerçekleşmiştir.  Daha sonraki dönemlerde Akdeniz’de zeytinciliğin yaygınlaştığını gösteren arkeolojik buluntuları sıralarsak, yağ presleri, saklamada kullanılan kaplar, zeytin gösterimleri olan vazo ve duvar resimleri ve kazı alanlarında ele geçen zeytin çekirdekleri sayılabilir. Önceleri zeytinyağı ticareti ile başlayan zeytinin yayılma süreci, sonrasında zeytin fidelerinin taşınması ile yayılmasına neden olur. Fenikelilerin ticareti ile başlamış olan yolda, önce Mısır, Kıbrıs, Girit ve Anadolu yoluyla Yunanistan M.Ö. 700’lerde Kuzey Afrika’da Libya ve Tunus’a kadar yayılma sağlanır. Farklı araştırmacılara göre bu yerlerde, zeytinin kültüre alınıp kullanımının yaygınlaşmasında tarihsel olarak farklılıklar bulunur. Ancak burada önemli olan bir kültür bitkisi haline dönüşen zeytinin yayılımının tüm Akdeniz coğrafyasını kaplamış olmasıdır.

Anadolu’da Hititler döneminde zeytin yetiştirildiği ve zeytinyağı imalatının yapıldığı arkeolojik buluntular ve yazılı belgeler ışığında tespit edilir.

Eski Mısır uygarlığında ise, zeytin ağacının M.Ö. 1600’lerde Nil Deltası’nda ekilmeye başlandığı ileri sürülür. Ancak bazı görüşlere göre Mısır’ın zeytinyağı üretimini daha önce bildiği düşünülür. Bu görüş, M.Ö. 2500 yıllarına tarihlenen SakkarahPiramidi’nde bulunan zeytin sıkma aletinin bulunmasıyla da arkeolojik olarak desteklenir. Zeytin ağacına birçok kültürde olduğu gibi Eski Mısır’da da kutsal bir yer verilir. Dini ayinlerde arınma aracı olarak zeytinyağı kullanılır. Firavun III. Ramses’in Güneş Tanrısı Ra için yaptırmış olduğu tapınağın aydınlatılmasında ışık kaynağı olarak kullanılacak zeytinyağı için, özel zeytinlikler kurdurduğu bilinir.

Antik çağda, olimpiyatlarda, sporculara başarılarından dolayı zeytin dalından bir taç takılıp, zeytinyağı dolu amforalar hediye edildiği bilinir. Romalılarda ise, ülkelerinin kurucusu Romüs ve Romülüs’ün bir zeytin ağacının altında doğduğuna inanılırdı.. Romalılarda, zeytinyağı ölüm ve dini törenlerde kullanılır, ölen kişinin yüzüne zeytinyağı serpilerek kutsanır ve bu şekilde günahlardan arınacağına inanılırdı.

Günümüzde zeytinyağı modern tıp tarafından da çeşitli hastalıkların tedavisinde önerilir. Yüksek tansiyon, trigliserit ve kolesterol düşürücüdür (İyi kolesterol HDL’yi yükseltip kötü kolesterol LDL’yi düşürücü özelliği vardır). İçerdiği A ve E vitaminleri ve doymamış yağ asitleri nedeniyle kalp-damar hastalıklarını önleyici, kalbi destekleyici, kanser engelleyici olduğu da kabul edilir. Son yapılan araştırmalarda prostat, kalın bağırsak, meme kanserlerinde zeytinyağının koruyucu etkisinin olduğu gösterilmiştir. Kan dolaşımı rahatsızlıkları zeytinyağıyla beslenenlerde az görülür. Zeytin ve Zeytinyağının yararları saymakla bitmez. Bu yüzden zeytin ağaçlarını gözümüz gibi korumalıyız.

Hazırlayan /Sami Aslan

Sami Aslan
Sami Arslandeneme@deneme.hotmail.com