Tarihi İnsanlık Tarihiyle Yaşıt Bir Sanat Daha Yok Olma Tehlikesi İle Karşı Karşıya… USTA’DAN TARİHİ YAKARIŞ - Samandağ Ayna HaberSamandağ Ayna Haber

Ahmet Kaya

SON DAKİKA

Tarihi İnsanlık Tarihiyle Yaşıt Bir Sanat Daha Yok Olma Tehlikesi İle Karşı Karşıya… USTA’DAN TARİHİ YAKARIŞ

Bu haber 20 Ekim 2020 - 14:37 'de eklendi ve 319 kez görüntülendi.

Hayatlarını el emeği göz nuruyla yaptıkları işlerden kazanan zanaatkârların, alın teri yolculuğuna dedem kadar olmasa da hayatta dokunuşlarına şahit oldum, tek tek yok oluşlarına da. Unutulmaya yüz tutan ata mirası meslekler ve hikâyelerinin ilçemizde yazılı bir kaynakta toplanması gerektiği inancı ile çağdaş resim sanatının güzel örneklerini mobilyaya nakşeden pentür ustası Aytek Can Günaltay’ın hikâyesini kaleme almak büyük haz verdi bana. Evet, bugün manşetimde bu değerli ustanın, Stajyer öğrencilerimizle bir araya gelişini anlatacağım. Dahası Fransız lisesinde resim öğretmeni olan Pentürcü Mehmet Efendi’nin torunu olan Aytek Usta’nın unutulmaya yüz tutmuş sanatını anlatacağım.
Günümüzde sayılı temsilcisi kalan resim sanatının bir uzantısı olarak kabul edilen pentürcülüğün püf noktalarını ve mesleğe nasıl ilgi duyduğunu Aytek Usta’dan dinledik. İlçemizde sohbet etme şansı bulduğumuz, gömleğinin cebinde fırçalarını aksesuar gibi taşıyan Aytek Usta ile, Abdullah Cömert Alanında başlayan sohbetimiz ilçemizde Atatürk Mahallesi Nazım Hikmet Ran Caddesi’nde çizimini yaptığı 3 boyutlu resmin duvarına kadar uzandı.
Duvarı konuşturan adam denilebilecek bir yetenek taşıyan Aytek Usta, küçük yaşlarda yaz tatillerinde başladığı pentürcülüğün tutkuya dönüştüğünü anlattı.
Aytek Can Günaltay yaptığı çalışmalar ile ilimiz kültürünü de yaşatıyor. Fırçalarla mobilyalara motif işleme sanatı olan pentür mesleğinin ilimizdeki son temsilcisi Aytek Usta, Pentür sanatını dedesi Mehmet Emin Atahan’dan (Pentürcü Emin Efendi) öğrenmiş. Günaltay’ın on parmağında on marifet bulunuyor. Mekanlara mobilya tasarımları, Eski Antakya evlerine tarihi restorasyonlar ve ahşap hurdalarından sanat eserleri olmak üzere Günaltay, aynı zamanda duvarlara resimler, motifler ve işlemeler yapıyor.
Yaptığı çalışmalar da tarihsel gelenekleri modern tasarımlar ile birleştiren Aytek Usta, amacının eski materyalleri kullanarak tarihi tekrar yaşatmak olduğunu söylerken iç geçiriyor ve ‘tarihe, yaşanmışlıklara saygı duymak gerek’ diyor.

Fırçasıyla mobilyalara da değer katıyor
Günaltay’ın, fırçası tarihi insanlık tarihiyle yaşıt en eski sanat dallarından bir olan Resim sanatının bir uzantısı olan ve bir dönemin mobilyalarına verdiği desenler ile günümüze kadar gelen sanatını yaşatabilmek adına var gücü ile mücadele ediyor.
Bu sanatı öğrenmek adına çok mücadele ettiğini her fırsatta dile getiren Aytek Can Günaltay, eski Antakya evlerinden birini atölye yaparak sanatını icra etmesinin yanında bu mesleği gelecek kuşaklara aktarmak için hiçbir talebi olmadan gönüllü bir biçimde isteyene öğretmek isteyen bir isim olarak çıkıyor karşımıza.
Uzun yıllar İstanbul mobilya sektöründe faaliyet sürdüren Can usta Hatay’da bu mesleğin hiç temsilcisi kalmadığını duyar duymaz soluğu şehrimizde alarak son yıllara Pentür sanatı adına tek başına mücadele veriyor.

Pentür sanatının son temsilcisi olan Günaltay’ın tek sıkıntısı sanatını gelecek nesillere taşıyamayacak olması. Sanatını gelecek kuşaklara taşıyabilmek için çırak bulmakta zorlandığını belirten Pentür sanatçısı Günaltay, “Bundan sonra tek hedefim var oda mesleğimi gelecek nesillere aktarabilmek.” dedi.
Fransızlar döneminde dedesinin şimdiki Antakya lisesinde resim öğretmenliği yaptığını belirten Günaltay, “dedeme Pentürcü Emin efendi derlerdi, Dedem Mehmet Emin Atahan’ın, teşviki ile başladığım mesleğimi, devam ettirmek için çok mücadele ettim. Okul paralarımı, okul harçlıklarımı çıkarttım. Sonra bir dönem ara verdim. İstanbul’da uzun yıllar çalıştım. Antakya’da bu mesleği yapan büyüklerimin vefat edip bu mesleği yapan kalmayınca Antakya’ya döndüm.

Bütün isteğim gençlerin Pentür’ü öğrenmeleri, öğrenmek içinde muhakkak bana müracaat etmeleri. Bu bir bedelle ilgili değil sadece meslek aktarımı ile ilgili bir istek. Şayet yapabilirsem, başarabilirsem bu meslekleri gençlere aktarmak istiyorum. Bütün emelim bu” dedi.
Aytek Usta; “gerçek pentür sanıldığı gibi mobilya üzerine değil kadife kumaş üzerine resim yapma sanatıdır.
Kadifeye ellediğin zaman bir hal tüyü gelir eline, pentürü işlediğin zamanda o tüy gelir eline yumuşacık. Boyayı hissetmezsin. Gerçek pentür o. Gerçek pentürü de inşallah bu kış çıkaracağım. Kadife kumaş üzerine. Neden kadife kumaş üzerine yapıyorum çünkü genç kızlar çeyiz hazırlarlar ya yastıklar falan. O yastıkların üzerlerindeki desenleri pentür sanatçılarına yaptırırlar. Onları yıkasan da çitilesen de çıkmaz. O çok özel bir olay. Esas pentür o.

Bunu her yerde söylüyorum. Benimle ilgili çekilen belgeselde de söyledim. Kabiliyeti olan kişilerden ücret almamaya karar verdim. Şöyle düşünün yeteneği var, ama parası yok. Yeteneği bu durumda çöpe gidiyor. O yüzden yeteneği olan gençleri seçiyorum ve onlardan kurs ücreti almıyorum.
Pentür sanatının Hatay’da bitmeye yüz tutmasının sebebine geleceksek; şuan Antakya’da bulunan Antakya Lisesi eskiden Fransız Lisesiydi ve benim rahmetli dedem o lisenin resim öğretmeniydi.
Onun bana öğrettikleriyle ben bu sanata devam ediyorum. Gençlerimizde sabır yok. Hemen öğrenmek istiyorlar. Ama bu sanat hemen öğrenilecek bir sanat değil. Bu sanatı şu ana kadar öğrenen kimse olmadı ama ben çabalıyorum.
Pentür sanatının yanı sıra ben 3 boyutlu resim çizmeyi seviyorum. 3 boyutlu resim hayal gücünün bir ürünü. Resme hareket getiren bir şey. İnsanlar normal resimlerden bıktı. Birçok sitede üç boyutlu resimler var. Aslan sanki tablodan dışarı fırlamış gibi. Bu resimler insanların hoşuna gidiyor. Şuan ki 3 boyutlu duvar çalışmaları selfi aşıklığının bir göstergesi. Çünkü beğendiğin bir yerde gidip resim çektiriyorsun. Pentür sanatının Hatay’daki son temsilcisi olmak aslında rahatsızlık veriyor. Ben pentür sanatının bir çok temsilcisi olmasından yanayım, bunun için de hala uğraşıyorum. Bu alanı sabırla öğrenmek isteyen herkese kapımız açık” dedi.
Haber : Ümit Dadük Sağaltıcı
Foto : Aslı Sağaltıcı