logo

reklam

BU TOPRAKLARIN ASIL SAHİPLERİ…

‘Bir Zamanlar Çukurova’ Dizisi İle Eski Çukurova gündeme gelirken beyaz perdenin aksine bu toprakların asıl sahiplerini anmak yerinde olur.

Toplu fotoğrafta en sağdaki(gri ceketli) ve atın üzerinde olan dönemin Adana’sında ünlü sanayici ve Politikacı Arap Alevi Mehmet Fuat Dıblan. Toplu fotoğraf ise Pozantı kongresi günleri ….

Adana’nın ilk sanayi atılımı yapanların başında gelen ve Kurtuluş savaşı dönemi Adana Belediye Başkanı Mehmet Fuat, Fransızların baskılarına direndi. Bu baskılar nedeni ile konağı yakıldı. İşgal kuvvetleri emrinde belediye başkanlığını yapamayacağını görünce Toroslar’a çıkıp Kuvva-i Milliye’de önemli rol üstlenip işgalcilere karşı mücadele etti. Adana işgal altındaydı ve şehir merkezinde sadece Arap Aleviler savunma yapıyordu. Adana merkezinin batısında Muhammed Galip-et Tavil’in karargâhı, güneyinde Şeyh Cemil Nardalı’nın karargâhı, doğusunda ise Süleyman Vahit’in karargâhları bulunuyordu. Şehrin merkezinin ve çevresinin tüm savunması Arap Alevilere ait bu karargâhlar ve buradaki milis güçlere kalmıştı. Ayrıca Arap Aleviler yönetimi 12 kişiden oluşan İntibah-ı Milliye(Milli uyanış) derneğini de kurmuşlardı. Pozantı’ya taşınan Adana vilayetinde belediye başkanlığı yapan Mehmet Fuat bu karargâhlar ile Adana’da hatırı sayılır güce sahip olan Arap Alevilerin desteğini de alıyordu.

Mehmet Fuat, Pozantı kongresinin toplanması gibi önemli bir misyonda üstlenmişti. Şehrin kaderini ele aldı. Şehirden kaçıp Toroslar’a Pozantı’ya doğru yola çıkan delegelerin korumasını diğer karargâhlarla birlikte yürüttü. Büyük emeklerle toplanan Pozantı Kongresi Mustafa Kemal’in de Meclis Başkanı olarak katıldığı ilk ve tek kongreydi.

Erzurum ve Sivas Kongreleri birer fikirdi. Pozantı Kongresi ise Milli Mücadelenin harekete dönüştürüldüğü bir kongreydi. Bu nedenle büyük önem arz ediyordu. Mehmet Fuat Kuvva-i Milliye için kilit bir isimdi. Mehmet Fuat yine aynı dönem Mersin Arap Alevi Belediye Başkanı Ahmet Hallaç ile irtibata girerek kongre sonrası mücadelenin yerleşmesinde ve başarıya ulaşmasında çok önemli çalışmalarda bulundu. Pozantı kongresi 1921 Ankara anlaşmasına zemin hazırlayan önemli bir kongreydi. Ankara Antlaşması’nın en önemli özelliği Fransa’nın TBMM Hükümetini resmi olarak tanıması ve İtilaf Devletleri Cephesinin bozulmuş olmasıydı. Bu antlaşma ile Türk milli egemenliğinin haklılığı bir itilaf devleti tarafından ilk kez tanınmış oldu. Ankara anlaşması bu nedenle Kurtuluş Savaşının ilk ve önemli bir siyasi başarısıydı.

Mehmet Fuat, savaş sonrası insiyatif alarak Adana Ermenilerinin ve diğer azınlıkların göç etmemesi için onların canlarının emniyette olduğunu bildirmek için Adana / Dikili’de etnik grupların liderleri ile de bir görüşme yaparak Alevilerin barışçıl ruhunu temsil etmişti.

Fotoğraflar: 1920-30 arası..

Alıntı

Share
129 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

4+3 = ?