Ekonomik krizin en sert vurduğu ilçelerden biri olan Samandağ’da, asgari ücretin açıklanmasına kısa bir süre kala çalışanların tepkisi artıyor. Kira fiyatlarının katlandığı, gıda enflasyonunun dizginlenemediği ilçede, asgari ücretin sadece bir rakam değil, bir “hayatta kalma sınırı” haline geldiği vurgulanıyor.

Asgari Ücreti Neden Devlet Belirliyor?

Depremin vurduğu Samandağı’nda birçok çalışan, “Neden işçiyle patron kendi arasında anlaşmıyor?” sorusunu soruyor. Ancak modern ekonomik sistemde devletin devreye girmesinin temel sebebi “sosyal devlet” ilkesidir.

Zayıfı Korumak: İş piyasasında işveren genellikle daha güçlü konumdadır. Devlet, işçinin sömürülmesini engellemek ve en temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği bir “taban fiyat” oluşturmak için bu sürece dahil olur.

Sosyal Barış: Eğer her işletme kendi kafasına göre ücret belirleseydi, çok düşük ücretler toplumsal kaosa ve yoksulluğun derinleşmesine yol açabilirdi.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu: Ücret tek başına devlet tarafından değil; işçi temsilcileri (sendikalar), işveren temsilcileri ve hükümet yetkililerinden oluşan bir komisyon tarafından belirlenir.

Samandağlı Çalışanlar Tepkili: “Rakamlar Gerçek Hayatla Örtüşmüyor”

Samandağ’da tekstilden hizmet sektörüne kadar birçok alanda emek veren vatandaşlar, belirlenen rakamların yerel piyasa gerçeklerinden uzak olduğunu ifade ediyor. Deprem sonrası barınma maliyetlerinin fırladığı bölgede, asgari ücretin “asgari yaşam standartlarını” karşılamadığı dile getiriliyor.

Patronlar Koşulları Nasıl İyileştirmeli?

Sadece devletin belirlediği rakama güvenmek yerine, Samandağlı işverenlerin de çalışan bağlılığını artırmak ve adaleti sağlamak adına atabileceği adımlar var:

Yan Hakların Güçlendirilmesi: Maaşın yanı sıra yemek kartı, yol yardımı veya yakacak desteği gibi ek ödemelerle çalışanın yükü hafifletilebilir.

Performans Bazlı Prim Sistemi: İşletmenin kazancı arttıkça, bu kazancın bir kısmının “başarı primi” olarak işçiye yansıtılması motivasyonu yükseltir.

Çalışma Saatlerinin Düzenlenmesi: Maaş artırılamıyorsa bile, insani çalışma saatleri ve esnek modellerle çalışanın sosyal yaşamına alan açılabilir.

Eğitim ve Gelişim: İşçinin yetkinliğini artıracak eğitimlere yatırım yapmak, hem iş kalitesini artırır hem de çalışanın kendini değerli hissetmesini sağlar.

Ekonomik krizin yükünü sadece işçinin veya sadece küçük esnafın sırtına yüklemek, Samandağ’ın yerel ekonomisini çıkmaza sürüklemektedir. Çözüm; hakça bir bölüşüm ve devletin yerel maliyetleri (kira, ulaşım) düşürecek adımlar atmasından geçiyor.

Ümit Dadük Sağaltıcı