ÜST REKLAM

logo

reklam
15 Mart 2017

14 MART ”HARİR EDAR” DİNİ OLMAYAN KÜLTÜREL BAYRAMIMIZ

 

 

İpek böcekçiliği İle uğraşan Arap Alevi toplumumuzun İpek böceklerinin beslendiği dut yaprakları için Bereketli bir yıl temennisi ile 14 Mart’ta kutlanan o gün sütlü muhallebi yapılıp dağıttıkları kültürel bayramıdır.

Her yıl olduğu gibi bu yıl da kutlanan bu kültürel bayram, iş yerlerinde de esnafın tebessüm etmesine vesile oldu.

1571-1572 yıllarında Arap Alevilerin Yoğun olarak yaşadığı Antakya, Samandağ ve Suriye’nin Cebele sancağında toplam 90 adet ipek tezgahı vardı.

1571 yılında Osmanlı tarafından Tripoli Kanunnamesi hazırlandı. Bu kanunnamede dirhemü‘r-rical ile Özellikle Arap Alevilere ağır vergiler tatbik edildi.Bu da Osmanlı’nın Arap Alevilere karşı ilk ekonomik zulmü idi.

Her haneden 24 akçe ve her bekardan 12 akçe vergi alınıyordu. 969 tarihli Cebele sancağı kanunnâmesinde belirtildiği üzere bu vergi Arap Alevi olarak bilinen taifeden alınmaktaydı.

1800’lü yıllarda Lübnan’dan Çukurova’ya kadar Arap Alevi yaşam coğrafyasını gezen seyyah ve araştırmacılar Arap Alevilerin İpek böcekçiliğinde oldukça iyi olduğunu ve ekonomilerinde İpek böcekçiliğinin önemli bir yer tuttuğunu anlatırlar. Geçmişte Antakya’da ipek üretimi kutsal bir ayin gibi yapılırmış. Serin bir ortamda, rutubetsiz ve temiz bir kap içinde saklanan tohumlar, baharın gelişi ile birlikte beyaz bir bez içine konulup gül fidanına asılırmış. Evin küçük kızı, bezi fidandan alır ve bakım odasına götürürmüş. Bu işlemden sonra ipek böceği tohumlarının olduğu bezi evin en yaşlı kadını göğsünde tutarmış. Tohumların hayat bulması için gerekli ısının sağlanması, tohumların birkaç gün kadınların koyunlarında bekletilmesiyle olurmuş. Bu yitik bir gelenek, bir söylence olarak, ipekle ilgili yapılan sohbetlere renk katan bir hikaye olarak kalmıştır.

Böceklerin beslenme dönemlerinde insanlar, dut ağaçlarının gölgesinde yaprak toplamak için bir araya gelir, sohbetler edilir, çay demlenir, kısır yapılır, siyaset konuşulurmuş. Dut ağaçlarının gölgesinde her zaman birilerini bulmak mümkünmüş. İpek böceği tırtıllarının koza örme işlemi tamamlanınca evde şenlik yapılırmış. Çalılardan kozalar tek tek toplanır ve bir bayram havasında hasat tamamlanırmış.

”Harir” Arapça ile İpek demektir. ”Edar” İse Mart ayı demektir. Harir Edar gününe özel muhallebi yapılır ve dağıtılır. Yoksul Arap Alevilerin eskiden şeker bulması çok lüks olduğu için muhallebi tuzlu yapılırdı. Günümüzde ise şekerli yapılıp dağıtılır. Bu makale Arap Alevilerin yalnızca dini bayramlardan ibaret olmadığının ve kültürel bayramlarının da var olduğunun kanıtıdır.

Biraz da kültürümüzle öne çıkmak dileği ile.

Haber-foto:Ümit sağaltıcı

 

 

Share
543 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+6 = ?